Ağdam rayonunun Quzanlı bələdiyyəsi üzrə 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında yerli büdcə gəlirlərinin icra vəziyyətinin təhlili göstərir ki, hesabat dövründə gəlir mənbələri üzrə ümumilikdə müsbət nəticələr əldə edilmişdir.

Belə ki, 1 oktyabr 2026-cı il tarixinə bələdiyyə büdcəsinin gəlirləri üzrə illik proqnoz 73 140 manat, 9 aylıq proqnoz və hesablanmış məbləğ isə 55 370 manat təşkil etmişdir. Hesabat dövründə faktiki daxilolmalar 59 515 manat olmuş, beləliklə, 9 aylıq gəlir proqnozunun icra səviyyəsi 107,5 faizə çatmışdır.

Ümumi göstəricilərin təhlili onu deməyə əsas verir ki, bələdiyyənin gəlirlər üzrə proqnoz öhdəlikləri hesabat dövründə artıqlaması ilə yerinə yetirilmişdir. Bu nəticə, əsasən, bələdiyyə mülkiyyətinin özgəninkiləşdirilməsindən, habelə icarəyə və istifadəyə verilməsindən daxil olan ödənişlərin proqnozlaşdırılan məbləğdən artıq olması hesabına əldə edilmişdir.

Fiziki şəxslərin torpaq vergisi üzrə illik proqnoz 16 400 manat, 9 aylıq proqnoz və hesablanmış məbləğ isə 11 800 manat olmuşdur. Faktiki daxilolma 9 951 manat təşkil etmiş, proqnozun icrası 84,7 faiz səviyyəsində qalmışdır. Bu gəlir növü üzrə 1 849 manat məbləğində kəsir yaranmışdır. Göstəricinin proqnozdan aşağı olmasını nəzərə alaraq, torpaq sahələrinin uçotunun dəqiqləşdirilməsi, vergi ödəyicilərinin məlumatlandırılması və vergi borclarının yığılması istiqamətində işlərin gücləndirilməsi məqsədəuyğun hesab olunur.

Fiziki şəxslərin əmlak vergisi üzrə illik proqnoz 2 500 manat, 9 aylıq proqnoz və hesablanmış məbləğ isə 1 850 manat təşkil etmişdir. Təqdim olunan məlumatlarda bu gəlir növü üzrə faktiki icra məbləği və icra faizi göstərilməmiş, fərq göstəricisi isə 1 850 manat qeyd edilmişdir. Faktiki daxilolma barədə məlumat dəqiqləşdirildikdən sonra bu gəlir mənbəyinin icra vəziyyətinə yekun qiymət vermək mümkün olacaqdır.

Bələdiyyə mülkiyyətinin özgəninkiləşdirilməsindən daxil olan ödənişlər üzrə illik proqnoz 34 340 manat, 9 aylıq proqnoz və hesablanmış məbləğ 25 100 manat müəyyən edilmişdir. Hesabat dövründə faktiki daxilolma 30 358 manat olmuşdur. Beləliklə, proqnoz 5 258 manat artıq icra edilmiş, icra səviyyəsi 120,9 faiz təşkil etmişdir. Bu gəlir mənbəyi üzrə əldə olunan nəticə ümumi büdcə gəlirlərinin proqnozdan artıq icrasında mühüm rol oynamışdır.

Bələdiyyə mülkiyyətinin icarəyə və istifadəyə verilməsindən daxil olan ödənişlər üzrə ilin əvvəlinə qalıq 190 manat, illik proqnoz 13 600 manat, 9 aylıq proqnoz və hesablanmış məbləğ isə 10 400 manat olmuşdur. Faktiki daxilolmalar 13 206 manat təşkil etmişdir. Nəticədə proqnoz 2 806 manat artıq yerinə yetirilmiş, icra faizi 127-yə çatmışdır. Bu göstərici bələdiyyə mülkiyyətindən səmərəli istifadənin və icarə münasibətlərindən daxilolmaların təmin edilməsinin yerli büdcə gəlirlərinin formalaşmasında mühüm əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Bələdiyyə ərazisində hüquqi və fiziki şəxslərə məxsus ixtisaslaşdırılmış avtomobil dayanacaqlarına, eləcə də müəyyən edilmiş yerlərdə nəqliyyat vasitələrinin daimi və ya müvəqqəti dayanmasına görə ödənişlər üzrə illik proqnoz 300 manat, 9 aylıq proqnoz və hesablanmış məbləğ isə 220 manat təşkil etmişdir.

Nəticə etibarilə, 2026-cı ilin ilk 9 ayı ərzində Quzanlı bələdiyyəsinin büdcə gəlirləri üzrə proqnozun 107,5 faiz icra olunması yerli büdcə daxilolmalarının təmin edilməsi baxımından müsbət göstəricidir. Xüsusilə bələdiyyə mülkiyyətinin özgəninkiləşdirilməsi, icarəyə və istifadəyə verilməsi üzrə ödənişlərin proqnozdan artıq toplanması ümumi icra nəticəsinə əhəmiyyətli töhfə vermişdir.

Bununla yanaşı, fiziki şəxslərin torpaq vergisi üzrə proqnozun tam yerinə yetirilməməsi diqqət mərkəzində saxlanılır. Qarşıdakı dövrdə vergi ödəyicilərinin uçotunun təkmilləşdirilməsi, mövcud borcların yığılması, bələdiyyə əmlakından istifadəyə nəzarətin gücləndirilməsi, icarə haqlarının vaxtında ödənilməsinin təmin edilməsi və digər gəlir mənbələri üzrə daxilolmaların artırılması istiqamətində müvafiq tədbirlərin davam etdirilməsi zəruri hesab olunur.

Ümumilikdə, əldə edilmiş nəticələr bələdiyyənin 2026-cı il üzrə yerli büdcə gəlirlərinin formalaşdırılması istiqamətində fəaliyyətinin müsbət qiymətləndirilməsinə əsas verir. İlin sonunadək gəlir mənbələri üzrə işlərin daha da gücləndirilməsi və illik büdcə proqnozunun tam icrasının təmin edilməsi əsas vəzifələrimizdən biri olaraq qalır.

Onu da qeyd edim ki, cari ilin oktyabr ayında növbəti ilin büdcə layihəsi bələdiyyə iclasının müzakirəsinə çıxarılmışdır. 2027-ci ildə bələdiyyə büdcəsinin 80 min manat həcmində olması nəzərdə tutulur.

Bununla yanaşı, bələdiyyənin sayca az olan, lakin öz işinə məsuliyyətlə yanaşan kollektivinin səmərəli fəaliyyəti nəticəsində cari ilin ilk 10 ayı ərzində əldə olunan maliyyə vəsaitinin həcmi ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 60 faizə yaxın artmışdır. Bu, kollektivimizin birgə və məqsədyönlü fəaliyyətinin, mövcud imkanlardan səmərəli istifadə olunmasının nəticəsidir.

Biz yaxşı başa düşürük ki, bələdiyyənin fəaliyyətinin əsas meyarı yalnız büdcə gəlirlərinin artması deyil, həm də bu vəsaitlərin vətəndaşların rifahına, qəsəbənin sosial-iqtisadi inkişafına və insanların gündəlik problemlərinin həllinə yönəldilməsidir.

Əsas məqsədimiz seçicilərimizə layiqincə xidmət etmək, onların müraciət və qayğılarına həssaslıqla yanaşmaq, qəsəbəmizin inkişafına töhfə vermək və vətəndaş məmnunluğunun təmin olunmasına nail olmaqdır. İnanırıq ki, qarşıdakı dövrdə də bu istiqamətdə fəaliyyətimizi daha da gücləndirəcək, üzərimizə düşən vəzifələri layiqincə yerinə yetirəcəyik.

Rauf Məhərrəmov

Ağdam rayonu, Quzanlı bələdiyyəsinin sədri